Kümülatif vergi matrahı nerede yazar?
Maaş, matrah ve vergi kesintisinin birbirinden farkı; doğru alanı bulma rehberi.
Biriken matrah, biriken vergi değildir
Bordroda aylık gelir vergisi matrahı ile kümülatif gelir vergisi matrahı ayrı satırlarda bulunabilir. Aylık matrah ilgili dönemin vergi hesabına giren tutarı, kümülatif matrah ise yıl içinde birikmiş tabanı ifade eder. Ödenen gelir vergisi toplamını bu alana yazmak hesabı değiştirir. Aynı şekilde brüt veya net maaş da doğrudan kümülatif matrah yerine kullanılamaz.
Dönem başı ile dönem sonunu ayırın
Bazı bordrolar “önceki kümülatif matrah”, bazıları o ay dahil toplamı gösterir. Mesai veya izin aracımız ay başlamadan önceki matrahı ister; o ayın normal ücretini hesap sırasında ekler. İhbar aracında ise ihbar ödemesi öncesindeki birikim gerekir. İki hesabın aynı satırı istememesi bundandır. Belge üzerindeki satır adı belirsizse bordroyu düzenleyen birimden teyit alın.
Net maaşın değişmesi her zaman hata değildir
Gelir vergisi tarifesindeki dilim geçişleri aynı brüt ücrette net sonucu değiştirebilir. Asgari ücret istisnası da vergi hesabında ayrıca dikkate alınır. Hesaplama sonucunda görünen gelir vergisi satırını yalnızca brüte sabit bir yüzde uygulayarak karşılaştırmak bu nedenle yeterli olmaz.
Bilmiyorsanız sıfır yazmayın
Sıfır, “bilinmiyor” anlamına gelmez; gerçekten önceki matrah yok demektir. Hesapla bu yüzden bilgiyi bilip bilmediğinizi ayrı sorar. Veri yoksa izin ve ihbar için brüt sonucu gösterebilir; neti hesaplamak için gerekli bilgiyi bekler. Bu yaklaşım kesinlik sağlamaz ama bilinmeyen bir girdinin sonucu sessizce değiştirmesini önler.
Kaynak ve kapsam
Bu rehber standart hesaplama modellerini açıklamak içindir; kişiye özel bordro veya fesih değerlendirmesi değildir. GİB vergi tarifesi ↗, SGK kazanç ve prim bilgileri ↗, ÇSGB çalışma hayatı açıklamaları ↗.