Çek ve senet iskontosu nasıl hesaplanır? İç ve dış iskonto

İskonto nedir?

Vadesi gelmemiş bir çek veya senedi bugün bozdurduğunuzda alacağınızın vadedeki tutarından bir kesinti yapılır; bu kesintiye iskonto denir. Kesinti, kalan gün sayısı ve iskonto oranıyla orantılıdır. Elinize geçen tutar nominal değer eksi iskontodur.

Dış (ticari) iskonto

Dış iskonto, nominal değer üzerinden hesaplanır: iskonto = nominal değer × yıllık oran × gün / 360. Örneğin 90 gün vadeli 100.000 TL’lik senet yıllık %45 ile iskonto edilirse kesinti 11.250 TL, ele geçen 88.750 TL olur. Bankaların ve piyasadaki senet kırdırma işlemlerinin çoğunda bu yöntem kullanılır.

İç (matematiksel) iskonto

İç iskonto, bugünkü değer üzerinden hesaplanır: iskonto = nominal değer × oran × süre / (1 + oran × süre). Aynı örnekte iç iskonto yaklaşık 10.112 TL, ele geçen yaklaşık 89.888 TL olur. İç iskonto matematiksel olarak daha doğru bugünkü değeri verir ve dış iskontodan biraz düşüktür.

360 mı 365 mi?

Ticari uygulamada yıl çoğunlukla 360 gün kabul edilir; bazı sözleşmeler takvim yılını (365 gün) esas alır. Hangisinin geçerli olduğu sözleşmede veya bankanın tarifesinde yazar. Birden çok çek ve senet varsa önce ortalama vadeyi hesaplayıp tek bir vade üzerinden iskonto yapabilirsiniz; “Ortalama vade” aracı bu iş içindir.

Kaynak ve kapsam

Bu rehber standart hesaplama modellerini açıklamak içindir; kişiye özel bordro, vergi, hukuk veya yatırım değerlendirmesi değildir. Kaynaklar: Hesapla · yöntem ve güncelleme ilkeleri ↗.

Diğer rehberler