Yasal faiz ve avans faizi nedir, nasıl hesaplanır?

İki faiz, iki ayrı alan

Yasal faiz, sözleşmede faiz kararlaştırılmamış genel alacaklarda (örneğin kira alacağı, tazminat, haksız fiil) uygulanır. Avans faizi ise yalnızca ticari işlerde, taraflar faiz oranını belirlememişse uygulanır ve Merkez Bankası’nın kısa vadeli avans işlemlerine uyguladığı orana bağlıdır. Avans faizi tüketicilerden talep edilemez. Hangisinin geçerli olduğu, dava veya icra takibinde alacağın hukuki niteliğine bağlıdır.

Oranlar ve değişiklik tarihleri

Yasal faiz oranı 31 Mayıs 2024’e kadar yıllık %9 idi; 1 Haziran 2024’ten itibaren %24’e, 31 Temmuz 2026’dan itibaren %31’e yükseldi. Avans faizi oranı Merkez Bankası tarafından belirlenir; 1 Nisan 2024’te %51,75 iken kademeli olarak düşerek 20 Aralık 2025’te %39,75 oldu. Aracın altındaki tablolarda bu tarihler tam olarak listelenir.

Dönem dönem hesap

Faiz günlük işlediği için oran dönem ortasında değişirse her gün kendi dönemindeki oranla hesaplanır: anapara × oran × gün / 365. Örneğin 1 Ekim 2025’ten 1 Ekim 2026’ya yasal faizde 303 gün %24, 62 gün %31 üzerinden işler. Tek bir güncel oranla tüm süreyi çarpmak, fazla veya eksik faiz bulunmasına yol açar.

Uygulamada dikkat

Mahkeme ilamında “işleyecek yasal faiz” yazıyorsa, faiz başlangıç tarihi ve türü ilamdaki ifadeye göre değişir. Hesapladığınız tutar bilgilendirme amaçlıdır; icra takibi veya dava için bir avukat ya da icra müdürlüğü hesabıyla teyit edin. Oranlar değişebileceği için güncel oranı kontrol edin.

Kaynak ve kapsam

Bu rehber standart hesaplama modellerini açıklamak içindir; kişiye özel bordro, vergi, hukuk veya yatırım değerlendirmesi değildir. Kaynaklar: Yasal faiz oranı geçmişi ↗, Avans faizi oranları ↗.

Diğer rehberler